سیّدمجتبی جلال‌زاده

پژوهشگر، نویسنده و تحلیل‌گر حوزه روابط بین‌الملل

سیّدمجتبی جلال‌زاده

پژوهشگر، نویسنده و تحلیل‌گر حوزه روابط بین‌الملل

شبکه‌های اجتماعی من

۲۱ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «سیاست خارجی» ثبت شده است

 

 

در این گفت‌وگو پیرامون ادعای مایک پمپئو مبنی بر اجرایی شدن «مکانیسم ماشه» و احیای تحریم تسلیحاتی ایران صحبت کردم:

🔸مکانیسم ماشه یا همان اسنپ‌بک، مکانیسمی پیش‌گیرانه و در بُعدی تنبیه‌گرایان برای ایران ذیل توافق برجام است.

🔸پنج کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل با استفاده از «وتو» می‌توانند تحریم‌های پیشابرجام که به موجب قطع‌نامه 2231 تعلیق شده را بازگردانند.

🔸ایالات متحده آمریکا به‌واسطه کنارگذاشتن یا به تعبیر دیگر خروج از برجام، نمی‌تواند مکانیسم ماشه را اجرایی کند.

🔸درواقع اداعای آمریکا در این مورد ادامه ژست‌های متهورانه پمپئو می‌باشد.

🔸اداعای آمریکا جنبه حقوقی نداشته و در چارچوب منشور سازمان ملل هم پذیرفته نیست.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۳ مهر ۹۹ ، ۱۶:۵۴

منتشر شده در: بخش فارسی خبرگزاری دولتی روسیه (اسپوتنیک)

بازنشر: نامه نیوز، مثلث آنلاین، خواندنی‌ها

 

 

آمریکا با خروج از برجام و تصمیمات غیر معقول خساراتی را به اقتصاد و معشیت مردم ایران وارد کرده است.
به گزارش اسپوتنیک، محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام ایران تحریم های آمریکا علیه ایران را ظالمانه دانست و گفت که آمریکا حتی برخی از تحریم ها همانند تحریم بانک مرکزی ایران را دو بار اعمال کرده که نشان دهنده بغض آنان است.
محس رضایی در ادامه افزود: بسیاری می گئیند که ترامپ در دوره دوم ریاست جمهوری رای نخواهد آورد. اگر شخص دیگری هم مثل ترامپ بر سر کار بیاید، مشخص نیست که ما به برجام  بازگردیم و ما شرایطی فراتر از برجام می خواهیم. آمریکایی ها اگر می خواهند که ما به برجام بازگردیم نه تنها خودشان باید برگردند بلکه باید حداقل پنجاه میلیارد دلار خسارت بابت تحریم ها به ما پرداخت کنند.

مجتبی جلال زاده پژوهشگر، کارشناس مسایل بین الملل و سیاست های آمریکا در تعامل با ایران در این خصوص به خبرگزاری اسپوتنیک گفت:

ابتدا باید به این مورد اشاره کرد که صحبت های آقای محسن رضایی الزاما مواضع رسمی نظام جمهوری اسلامی ایران نمی تواند باشد، اما اگر ایشان، فردی از داخل نظام موضوعی را مطرح کردند، قطعا نشانه هایی از تمایل بدنه اصلی حاکمیت نسبت به این موضوع است.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۸ مهر ۹۸ ، ۲۱:۰۶

چاپ شده در: فصلنامه مطالعات منطقه‌ای (اسراییل‌شناسى آمریکا‌شناسی)، مرکز پژوهش‌های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه، سال هجدهم، شماره 2، بهار 1396


دریافت فایل کامل فصلنامه


۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۶ مهر ۹۷ ، ۱۳:۵۵

نتایج نظرسنجی موسسه «گالوپ» نشان داد که مقبولیت جهانی رهبری آمریکا در سطح جهان از ابتدای ریاست جمهوری دونالد ترامپ به پایان برده و تا ا سطح رکورد 30 درصد افت کرد.

منشر شده در: خبرگزاری اسپوتنیک روسیه (بخش فارسی)

باز نشر: نامه نیوز، رجانیوز، سازمان عقیدتی سیاسی ودجا

شایان ذکر است که رتبه بندی محبوبیت سیاست آمریکا در زمان باراک اوباما، رئیس جمهور سابق 48 درصد بود و در زمان جرج بوش 34 درصد.

اما نتایج امسال نظرسنجی «گالوپ» نشان می دهد که بیشترین مخالفت ها با رهبری آمریکا در بین متحدان نزدیک این کشور یعنی پرتغال، بلژیک، نروژ و کانادا بوده است. اعتملد مردم این کشورها نسبت به سیاست های آمریکا بیش از 40 درصد کاهش داشته است. در کشورهای کانادا، سوئیس، هلند، بلژیک، اطریش و آلمان نیز سطح عدم اعتماد به واشنگتن بالاست.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ بهمن ۹۶ ، ۱۷:۳۸


عنوان نشست: روند سیاست خارجی روسیه در نظام بین‌الملل

عنوان سخنرانی: بررسی روابط آمریکا و روسیه از دیروز تا امروز

برگزار کننده: مؤسسه بین‌المللی مطالعات دریای خزر

مکان برگزاری: تهران، خیابان ولی‌عصر (عج)، مؤسسه لغت‌نامه دهخدا


لینک گزارش مربوط به نشست:

🔸مؤسسه مطالعات بین‌المللی دریای خزر

🔸خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)

🔸شفقنا

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۱ مرداد ۹۶ ، ۱۴:۱۴

چرخش آمریکایی

ترامپ چه سیاستی درباره سوریه دارد؟


منتشر شده در: 🔺هفته‌نامه خبری - تحلیلی مثلث، شماره 353، شنبه 9 اردیبهشت 1396

بازنش در: ایرنا مقاله، شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی،

--------------------------------

با شروع ناآرامی‌ها در سوریه از سال 2010، ایالات متحده آمریکا  سیاست مشخصی را دنبال کرده است. سیاستی که آمریکا و مخالفان بشار اسد را در یک جبهه قرار می‌داد و سخن مشترک آنان، «برکناری اسد از قدرت» حتی به‌عنوان پیش‌شرطی برای مذاکرات و حل بحران سوریه از طریق سیاسی بود. با عبور از این موضوع که سیاست‌های آمریکا در قبال بحران سوریه، منطقه را با چه چالش‌هایی روبرو کرده است و ظهور داعش را منجر شده است، به این نکته می‌پردازیم که چرا اکنون زمزمه‌هایی از کاخ سفید مبنی بر عدم مخالفت با ادامه حیات سیاسی بشار اسد و دیدن سهمی برای وی از آینده قدرت در سوریه، به گوش می‌رسد. آِیا مواضع آمریکا دچار چرخشی محسوس شده است یا منافع آمریکا در منطقه دست خوش تغییرات گردیده و در دیدگاه سوم شاید هر دو توأمان منجر به تغیر در برآیند کنش سیاست خارجی ترامپ در این موضوع شده است.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۹ ارديبهشت ۹۶ ، ۱۵:۵۳

رویکرد روسیه نسبت به بحران سوریه

منتشر شده در: مجله ایرانی روابط بین‌الملل

-------------------------------

مقدمه

وقوع بهار عربی در شمال آفریقا و تسری آن به خاورمیانه سبب شد تا بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، رویکردهای متفاوتی را نسبت به این منطقه اتخاذ نمایند. بحران سیاسی سوریه که از مارس 2011 شروع شد، دارای ابعاد منطقه‌ای و بین‌المللی است.بر همین اساس موضع‌گیری روسیه در قبال بحران این کشور نیز بر مبنای شماری از ملاحظات راهبردی و منافع روسیه در سطح بین‌المللی، منطقه‌ای و نیز در خود روسیه شکل گرفته است. روسیه،به‌عنوان یکی از بازیگران فرامنطقه‌ای حاضر در خاورمیانه که تاریخچه حضور آن به دوره تزارها بازمی‌گردد، در جریان این خیزش‌ها، رویکرد خود را نسبت به این منطقه تغییر داده و در هر یک کشورهای قیام کرده با توجه به منافع و ابزار خود، سیاستی متفاوت را اتخاذ نموده است. همچنین منطقه خاورمیانه به دلیل داشتن منابع انرژی و موقعیت ژئوپلتیکی، حوزه منفعتی غیر قابل اغماض برای بازیگری چون روسیه محسوب می‌شود.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۴ اسفند ۹۵ ، ۱۹:۲۰

چاپ شده در: مجله علمی - تخصصی پژوهش ملل، سال دوم، شماره پیاپی 15، اسفندماه 1395


مشاهده چکیده

دریافت متن کامل مقاله

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۰ اسفند ۹۵ ، ۰۰:۰۹

کنفرانس امنیتی مونیخ


🔺هفته‌نامه خبری تحلیلی مثلث، سال 6، شماره 348، 3 اسفند 1395


همایش امنیتی مونیخ (Munich Security Conference (MSC)‎) کنفرانسی است در دست بخش خصوصی که در زمینه سیاست‌های امنیت جهانی فعالیت میکند. این همایش هرساله در ماه فوریه در هتل بایریشر هوف در مونیخ آلمان برگزار می‌شود. در کنفرانس مونیخ تصمیمی گرفته نمی‌شود و صرفاً ویژه اظهار نظر، رایزنی و دیدارهای سیاسی است. در این کنفرانس هر سال به‌طور ویژه به یک موضوع مهم امنیت بین‌المللی پرداخته می‌شود. کنفرانس مونیخ به یکی از مجامع بین‌المللی مهم در عرصه امنیت جهانی تبدیل شده‌است و به دلیل تشابه کمی و کیفی و بازتاب‌های آن با مجمع جهانی اقتصاد، به داوس امنیتی نیز شهرت دارد.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۳ اسفند ۹۵ ، ۱۹:۳۰

جایگاه عربستان در سیاست خارجی ترامپ


منتشر شده در: 🔺هفته‌نامه مثلث، سال 6، شماره 346، 23 بهمن 1395

--------------------------------------

عربستان سعودی طی نیم قرن اخیر همواره جایگاهی برجسته در سیاست خارجی خاورمیانه‌ای ایالات متحده آمریکا داشته است. جایگاهی که به‌واسطه موقعیت ژئوپولیتیکی، ذخایر نفت، موقعیت مذهبی در بین کشورهای اسلامی و شماری موارد دیگر، برای این کشور به دست آمده است. اگرچه در طول تاریخ این روابط با فراز و نشیب‌هایی همراه بوده است و گاهی فاصله گرفتن دو کشور از یک‌دیگر را شاهد هستیم اما بر اساس واقعیت‌های تاریخی، حمایت‌های آمریکا و نادیده گرفتن شعار ارزش‌های آمریکایی در مورد عربستان به اثبات رسیده است و در عوض، عربستان نیز به‌عنوان تضمین کننده منافع و تسهیل کننده بازیگری آمریکا در منطقه نقش خود را به خوبی ایفا کرده است. اگرچه در دوره باراک اوباما شکاف میان این کشور زیاد شد اما روند همکاری قطع نشد و اکنون با روی کارآمدن دونالد ترامپ، این روابط ادامه‌دار خواهد بود اما با مختصاتی جدید.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۳ بهمن ۹۵ ، ۰۶:۱۸

سیاست خارجی، سه سال بعد!

(نگاهی به سیاست خارجی دولت یازدهم و جایگاه آمریکا در آن)


🔺هفته‌نامه خبری تحلیلی مثلث، سال 6، شماره 345، 16 بهمن 1395


🔹دریافت فایل (PDF)


شعار «نه شرقی نه غربی» به‌عنوان دکترین اصلی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به‌شمار می‌آید. این مفهوم به‌معنای نفی رابطه و گسترش همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی بر اساس اصل احترام متقابل و برابری حاکمیت دولت‌ها نیست؛ بلکه صرفاً نفی کننده سلطه‌پذیری و بی‌ارادگی در برابر قدرت‌های امپریالستی شرقی و غربی است. بر همین اساس ایجاد روابط سازنده سیاسی بین جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورهای دنیا امری مسبوق به سابقه و همواره در جریان به‌شمار می‌آید که در طول تاریخ پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با فراز و نشیب‌ها و تغییراتی تاکتیکی و تکنیکی همراه بوده است. اما در این بین آمریکا جایگاهی خاص را به خود تخصیص داده است. خاص بودن این جایگاه الزاماً به معنای سودمند بودن یا سهل بودن برقراری ارتباط نیست؛ بلکه دقیقاً برعکس آن منظور است. روابط جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا در بستر تاریخ سی و نه ساله گذشته همواره بر پایه تنش و دشمنی استوار بوده است که موجب گردیده علاوه بر ایجاد حساسیت در برقراری رابطه، نوعی نگاهی سلبی پذیرفته شده به آن نیز مورد قبول عام قرار گیرد. رهبر معظم انقلاب، اگرچه اولاً نسبت به برقراری روابط عادلانه و دوستانه و ثانیاً گسترش روابط مبتنی بر احترام متقابل و عزت ملّی با کشورهای دنیا رویکردی مثبت داشته‌اند و آن‌را نفی ننموده‌اند اما در مورد آمریکا استثناء قائل می‌شوند و آن‌را ناشدنی و مضر می‌دانند. این رویکرد نه حاصل سلیقه شخصی و نوعی نگاه خاص باشد بلکه برآمده از عینتی تاریخی است. طی دوران گذشته، برقراری روابط دیپلماتیک با آمریکا محتاطانه بررسی و گاهی هم عملیاتی شده است. شاهد مثال‌هایی که گاهاً تکذیب شده یا به واسطه محرمانه بودن فرای زمان انجام، آشکار شده‌اند. به هر تقدیر این روابط پرتنش و ادبیات غیردوستانه به دولت یازدهم رسیده است. در این جستار به بررسی سیاست خارجی دولت یازدهم و دستاورد آن در قبال آمریکا می‌پردازم تا با نگاهی عین رُسته به مفاهیم ذهن رُسته حاکم بر ادبیات میان ایران و آمریکا بپردازم.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۶ بهمن ۹۵ ، ۲۱:۱۰

دیدن جهان از نگاه دونالد ترامپ

(بررسی سیاست خارجی آینده آمریکا در دوره ترامپ)


🔺هفته‌نامه خبری تحلیلی مثلث، سال 6، شماره 343، 2 بهمن 1395


🔹دریافت فایل (PDF)


بیستم ژانویه (1 بهمن) ترامپ در حالی وارد کارخ ریاست جمهوری آمریکا می‌شود و بر مسند قدرت تکیه می‌زند که علاوه بر مخالف‌های درونی در ایالات متحده، صحنه بین‌الملل نیز روی آرام و خوشی به ترامپ نشان نداده است. چالش‌های پیشِ روی رئیس‌جمهور تازه آمریکا، حکایت از روزهای پر فراز و نشیب آینده دارد. «آمریکا در درجه اول» شعاری است که در ماه‌های اخیر ورد زبان چهل و پنجمین رئیس جمهوری  این کشور بوده است. این شعار بیان‌گر این است که سیاست خارجی رئیس‌جمهوری جدید چگونه خواهد بود و دیدگاه‌های سیاست خارجی ترامپ به چه سمت و سویی سوق پیدا می‌کند. اما این نکته را نبایستی از خاطر برد که دانستن این‌که سیاست خارجی دونالد ترامپ به چه چیز شباهت خواهد داشت دشوار است. رئیس‌جمهوری جدید جزییات نیات خود را نه در اسناد مکتوب و نه در سخنرانی‌هایش بیان نکرده است. چند مصاحبه یا اظهاراتی در طول کارزار انتخاباتی و اخیراً، گزینش اعضای دستگاه مدیریتی او امکان می‌دهد که بتوان موضوع را کمی روشن‌تر دید. در این جستار طی دو محور به بررسی سیاست خارجی احتمالی آمریکا در دوره ترامپ می‌پردازم:

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۲ بهمن ۹۵ ، ۰۹:۲۴

چاپ شده در: مجله علمی - تخصصی پژوهش ملل، سال دوم، شماره پیاپی 13، دی‌ماه 1395

۱ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۱ بهمن ۹۵ ، ۱۸:۵۸

دلایل حضور پررنگ فرانسوی‌ها در سوریه

منتشر شده درهفته نامه خبری، تحلیلی مثلث، شماره سیصد و چهل و دو، 25 دی 1395

بازنشر: ایرنا مقاله

----------------------------


هفته‌ای که گذشت خاورمیانه میزبان سیاست‌مداران فرانسوی بود. فرانسوا اولاند و هیأت پارلمانی فرانسه، به این منطقه سفرهای جداگانه‌ای داشتند. کنکاش در خصوص انگیزه‌های حضور پررنگ فرانسه در پی رخ‌دادهای اخیر این منطقه و روند سیاست بین‌الملل موضوع قابل تأملی است که می‌تواند در پرتو نظم درحال شکل گیری خاورمیانه به آن پرداخته شود. در این جستار به انگیزه‌های کوتاه مدت و بلند مدت بازگشت فرانسه به خاورمیانه می‌پردازم.

با نگاهی به گذشته سیاست خارجی فرانسه در خاور میانه در می‌یابیم پاریس همواره کوشیده است در این منطقه نفوذ خود را حفظ کند. پیشینه تعامل فرانسه با دنیاى عرب به یک دوره هزار ساله باز می‌گردد که در اینجا نگاهی تاریخی مطرح نیست و صرفاً با اشاره به این نکته تاریخی برای توجیه فرضیه خود، یعنی سابقه تاریخی حضور در خاورمیانه، می‌پردازم.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۵ دی ۹۵ ، ۲۱:۴۰

بررسی سیاست خارجی بریتانیا پس از برگزیت و کوچ امنیتی آمریکا در قبال خاورمیانه



منتشر شده در: هفته‌نامه مثلث، سال ششم، شماره سیصد و چهل، 11 دی 1395

بازنشر: ایرنا مقاله

--------------------------------


مقدمه

بریتانیا، طی دوران گذشته یکی از مؤثرترین و کلیدی‌ترین بازیگران در منطقه خاورمیانه بوده است. سیاست‌هایی که کنش میان بازیگران منطقه را نیز دست خوش خود قرار داده است. اکنون با توجه به تغییر در شرایط خاورمیانه و تغییر بازیگران منطقه، بریتانیا در پی حضور پررنگ‌تر از گذشته است. یکی از دشواری‌های شناخت سیاست خارجی بریتانیا، کمبود ادبیات آکادمیک در این حوزه به زبان فارسی است و فقر منابع در این زمینه به وضوح مشخص است. اما در این جستار سعی بر آن شده تا با تکیه بر واقعیت (Fact) به جذابیت‌ها و انگیزه‌های خاورمیانه برای بریتانیا و همچنین کشف روند آینده سیاست خارجی این کشور، پرداخته شود.

گزارش رسمی مجلس عوام انگلیس و برخی ارزیابی‌های اتاق‌های فکر بریتانیایی بیان‌گر آن است که سیاست خاورمیانه‌ای بریتانیا به‌صورت قابلِ ‌توجهی مستقل از اتحادیه اروپا بوده و درعین‌حال وابسته به سیاست‌های ایالات‌متحده آمریکا تعریف می‌شود. لذا، این‌گونه بیان می‌شود که خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا تأثیر حداقلی بر ماهیت سیاست خاورمیانه‌ای این کشور خواهد گذاشت، اگرچه تغییر اولویت‌های منطقه‌ای این کشور در خاورمیانه دور از ذهن تصور نشده است؛ بااین‌حال، نگاه کارکردی بریتانیا به اتحادیه اروپا و سازوکارهای آن به‌عنوان ابزاری برای «اعمال قدرت کم هزینه‌تر» باعث خواهد شد تا خروج از این اتحادیه، ظرفیت‌های اجرایی و اعمال نفوذ انگلیس در خاورمیانه و شمال آفریقا را (بسیار) محدود سازد.

اروپا و از جمله انگلیس به‌خاطر همسایگی مجبور است به خاورمیانه توجه داشته باشد. نفت مسئله اصلی نیست. تمام کشورهای نفت‌خیز خاورمیانه خواهان فروش نفت و تأمین امنیت نفت هستند. مهم این است که منطقه‌ای که در همسایگی اروپا قرار دارد، از نظر دمکراسی از مناطق دیگری که طی بیست سال گذشته رشد دمکراسی داشته‌اند عقب است. طی دو دهه، آمریکای لاتین و جنوب شرقی آسیا، تحولات دمکراتیکی داشته‌اند و خاورمیانه نداشته است.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۱ دی ۹۵ ، ۱۳:۳۳