سیّدمجتبی جلال‌زاده

پژوهشگر، نویسنده و تحلیل‌گر حوزه روابط بین‌الملل

سیّدمجتبی جلال‌زاده

پژوهشگر، نویسنده و تحلیل‌گر حوزه روابط بین‌الملل

شبکه‌های اجتماعی من

۳۶ مطلب با موضوع «تحلیل و بررسی» ثبت شده است

منتشر شده در: ماهنامه سیمرغ، شماره 5 و 6، اردیبهشت و خرداد 1395

-----------------------------------------------------

1. مقدمه

رفتار و عمل پیامبر اعظم(ص) که از آن به سیره نبوی یاد می شود در هر بعدی از ابعاد زندگی بشر (چه در سطح فردی و چه در سطح اجتماعی) برای مسلمانان و حتی تمامی ابنای بشر می تواند الگویی باشد که قید زمان و مکان خاص به خود نمی گیرد؛ به ویژه آنکه با وجود محدودیت ها و تحریم های تحمیل شده بر پیامبر(ص) که مشکلات و فشارهای طاقت فرسایی را از همان ابتدا بر ایشان و جامعه مسلمان، روا ساخت، آن حضرت موفق گردید در مدت کوتاهی اسلام را به بیرون از جغرافیای جزیره العرب، بگستراند و پایه ریزی تمدنی جدید و مانا که تأکید آن بر انسان آزاد و سعادت بشری بود و نه بر قوم و نژاد را نماید و تمدن های بزرگِ هم عصر خویش را بلرزاند و به چالش کشاند.

از دیگر سو دیپلماسی از روش های قدیمی حل و فصل اختلافات بین انسان ها به شمار آمده و پدیده نوپایی نیست. اما آنچه امروز به عنوان دیپلماسی، شاهد آن هستیم با گذشته بسیار تفاوت دارد و فضای مدرنِ حاکم بر آن، دیر زمانی نیست که پدیدار گشته است؛ اما شروع دیپلماسی یا بهتر است بگویم شروع روابط میان حکومت ها و بعدتر دولت ها، قدمتی بسی طولانی دارد که این سنت توانسته امروزه و با گذر از هزار توی تاریخ، رنگِ نوین و خوانشِ قرن بیست و یکمی به خود بگیرد و همواره در طول تاریخ جامعه بشری، دست خوش تغییرات مداوم بوده است.

برای فهم دیپلماسی و روابط خارجی هر کشور، بایستی به ریشه ها و یا به زبان بهتر باید به اصول و بنیان های طرح ریزی سیاست خارجی آن شناخت پیدا کرده و اصولی که ریشه در منابعی نظیر ارزش ها، هنجارها، حافظه تاریخی و تاریخ، فرهنگ و البته در شماری از موارد ریشه در دین و مذهب رسمی کشور دارد، نشأت می گیرد را مورد شناسایی و فهم قرار داد. جمهوری اسلامی ایران نیز از این قاعده مستشنا نمی باشد. یکی از منابع سیاست خارجی ایران، آموزه های دین مبین اسلام است؛ چنانکه در اصل سوم قانون اساسی بند شانزدهم، به صراحت به آن اشاره شده و معیار تنظیم سیاست خارجی را اسلام معرفی می نماید.

حال با توجه به آنچه بیان شد که از یک سو هر کشور نیاز به ساخت سیاست خارجی خود بر اساس منابعی دارد که در ایران، اسلام یکی از منابع اصلی به شمار می رود و از دیگر سو، سیره نبوی به عنوان سنت، یکی از منابع دریافت و کشف معیار و قوانین اسلامی است؛ شناخت رفتار سیاسی پیامبر در خارج از مرزهای اسلام و راهبردهای سیاست خارجی ایشان قطعاً یکی از منابع فهم و پی ریزی صحیح اصول و یا تحلیل سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران خواهد بود. حال آنکه نبایستی از یاد بریم که گذشته، چراغ راه آینده است.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۲ خرداد ۹۵ ، ۰۹:۵۷

منتشر شده در: پایگاه خبری تحلیلی خبرآنلاین، 1394/11/14

بازنشر در: پایگاه همکاری های بین المللی خبری شیعه (شفقنا)، 1394/11/15 و پایگاه خبری تحلیلی مثلث آنلاین، 1394/11/18

-----------------------------------------------------

1. مقدمه

تنش و چالش به وجود آمده در روابط دیپلماتیک دو کشور جمهوری اسلامی ایران و پادشاهی عربستان سعودی طی هفته گذشته، به عنوان دو کشور قدرتمند و صاحب نفوذ اسلامی در منطقه خاورمیانه، تیتر و جریان اصلی اخبار و تحلیل­های سیاسی قرار گرفت و نه تنها در منطقه، بلکه در سایر نقاط دنیا نیز شاهد واکنش­های رسانه­ای و دیپلماتیک به این قطع روابط و حواشی آن بودیم. اعدام روحانی شیعه در عربستان اعتراض مجامع شیعی و بین­المللی را برانگیخت که در ایران با هیجان توأم گشته و به یک واکنش احساسی انجامید که ماحصل آن حمله به اماکن دیپلماتیک عربستان در ایران بود؛ اماکنی که در عرف بین­الملل و براساس کنوانسیون وین به عنوان خاک عربستان، به حساب می­آید. در این جستار، به روابط متشنج بین ایران و عربستان در چارچوب سیاست بین­الملل و با تأکید بر امنیت و نقش بازیگران پرداخته شود. و در پی پاسخ به چرایی تمایل عربستان به تشدید بحران در منطقه هستیم.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۱ دی ۹۴ ، ۱۲:۳۶

منتشر شده در: پایگاه خبری تحلیلی فــرارو، کد خبر: 25498، تاریخ: 1394/10/01

بازنشر در: پایگاه خبری تحلیلی هدانـا، کد خبر: 328749، تاریخ: 1394/10/01

-----------------------------------------------------

مقدمه

طی روزهای گذشته مرکز دین و ژئوپولتیک (وابسته به تونی بلر، نخست وزیر سابق بریتانیا) گزارشی را منشتر کرده است که در آن به آرایش گروه­ های معارض و مخالف بشار اسد پرداخته است. محورهای اصلی این گزارش به شرح ذیل است:

1.       60% از این گروه ها، افراطی هستند

2.       25% از این گروه ها، هرچند که معتدل به شمار می آیند اما با رهبری گروه های افراطی مشکلی ندارند

3.       تقسیم گروه های مخالف حکومت اسد، به میانه رو و تندرو، محکوم به شکست است

4.       حتی با از بین رفتن داعش، مشکل افراط گرایی حل نمی شود

5.       80% این گروه ها، قائل به رفتن بشار اسد می باشند

6.       مبارزه با این گروه ها از طریق ایدئولوژی و کار فرهنگی باید صورت پذیرد

و در مقابل دو راه کار عمده پیشنهاد می دهد:

·         برکناری بشار اسد از قدرت

·         تقابل ایدئولوژیک و فرهنگی با گروه هایی که مسلحانه می جنگند

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۳۰ آذر ۹۴ ، ۲۲:۲۲

منتشر شده در: آوای بیدار، شماره دوم، بهمن 1393 - انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی، قم

-----------------------------------------------------

پرونده هسته ­ای ایران و مباحث پیرامون آن به یکی از موضوعات راهبردی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده که خود به امری چالش برانگیز میان ایران و غرب منجر شده و تمامیت روابط خارجی ایران را تحت تأثیر خویش قرار داده است. پرونده­ای که ماهیت حقوقی و فنی آن، ماهیتی سیاسی و امنیتی در بُعدی بین­المللی پیدا کرده است. از طرف دیگر اتحادیه اروپا که به تنهایی در برگیرنده سه عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد می­باشد، به عنوان بازیگری با تأثیرگذاری بیشتر نسبت به گذشته­ی خود در عرصه بین­الملل ظاهر شده است.

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۵ اسفند ۹۳ ، ۲۲:۱۷

انتخابات آزاد همواره نشانه­ ای است از حضور دموکراسی و ارزش­ های آن در جوامع انسانی؛ از منظر دیگر نتایج این­گونه انتخابات، پیام ­های رسا و مطالبات شهروندان و ملت یک کشور و واحد سیاسی را به شفافی بیان می­ کند و سیگنال ­های قوی از خواست ملت برای دولت خویش، به شمار می­آید. نتایجی که خواهان حفظ وضع موجود است و یا در نقطه مقابل، در پی تغییر وضع موجود و در پی رسیدن به وضع مطلوب می­ باشند. آن­چه که به روشنی از پیام رأی دهندگان آمریکایی می­ توان دریافت، عدم اقبال سیاست­ های رئیس جمهور اوباما در سطوح مختلف داخلی و خارجی است، که خود می­ تواند زمینه­ ساز بروز و رخ نشان دادن، حوادث بعدی و تغییر در سیاست­ های آینده باشد.

اما پرسش اساسی اینجاست که حرکت سیاست خارجی آمریکا در کدام جهت بوده است و با عنایت به پیامدهای نتیجه انتخابات میان دوره­ای مجلس سنا در آبان­ ماه (نوامبر) به کدام سو حرکت خواهد کرد؟

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۵ آبان ۹۳ ، ۱۳:۵۰

منتشر شده در: ماهنامه آوای بیدار، شماره اول، مهر 1393 - انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی، قم

-----------------------------------------------------

در این جُستار سعی بر آن شده است تا از منظر سیاست جغرافیایی[1]، داعش به صورت مختصر مورد بررسی قرارگیرد و بنا به محدودیت سطور، بسیاری از موارد، ناگفته باقی خواهند ماند. پرسش اساسی این است که دولت اسلامی یا همان داعش سابق، چه تأثیر ژئوپولیتیکی بر کشورهای منطقه­ی خاورمیانه و پیرامون خود گذاشته است؟

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۳۰ مهر ۹۳ ، ۱۵:۵۱